सविता पुनिया

भारतीय महिला हॉकी संघाची भक्कम गोलरक्षक आणि संघाची कर्णधार म्हणून सविता पुनिया (Savita Punia) यांचे नाव मोठ्या आदराने घेतले जाते. त्यांच्या जबरदस्त रिफ्लेक्स, शांत स्वभाव आणि निर्णायक क्षणी गोल वाचवण्याच्या क्षमतेमुळे त्या जगातील उत्कृष्ट गोलरक्षकांपैकी एक मानल्या जातात. भारतीय महिला हॉकी संघाच्या यशामध्ये त्यांचे योगदान अत्यंत महत्त्वाचे आहे.

सुरूवातीचं जीवन
सविता पुनिया यांचा जन्म ११ जुलै १९९० रोजी जोडकन येथे झाला. लहानपणापासूनच त्यांना खेळांची आवड होती. सुरुवातीला त्यांना हॉकीबद्दल फारशी माहिती नव्हती, पण शाळेत खेळताना त्यांनी हॉकीची निवड केली. प्रशिक्षकांच्या मार्गदर्शनाखाली त्यांनी गोलरक्षक म्हणून प्रशिक्षण घेतले आणि लवकरच आपल्या उत्कृष्ट खेळामुळे ओळख निर्माण केली.

आंतरराष्ट्रीय पदार्पण
सविता पुनिया यांनी २००८ साली भारतीय महिला राष्ट्रीय हॉकी संघाकडून आंतरराष्ट्रीय हॉकीमध्ये पदार्पण केले. सुरुवातीला त्या संघातील दुसऱ्या क्रमांकाच्या गोलरक्षक होत्या. पण त्यांच्या सातत्यपूर्ण कामगिरीमुळे त्या लवकरच संघाच्या मुख्य गोलरक्षक बनल्या.

कारकिर्द आणि विक्रम
सविता पुनिया यांनी भारतीय महिला हॉकीसाठी अनेक महत्त्वाच्या स्पर्धांमध्ये शानदार कामगिरी केली आहे.
२०२० उन्हाळी ऑलिंपिक मध्ये त्यांच्या उत्कृष्ट गोलकीपिंगमुळे भारत उपांत्य फेरीपर्यंत पोहोचला.
२०१७ महिला आशिया कपमध्ये भारताच्या विजेतेपदात महत्त्वाची भूमिका.
आंतरराष्ट्रीय स्तरावर भारतासाठी ३०० सामने खेळले आहेत.
अनेक वेळा निर्णायक सामन्यांमध्ये उत्कृष्ट बचाव करत संघाला विजय मिळवून दिला.

नेतृत्व आणि शैली
सविता पुनिया या अत्यंत चपळ आणि वेगवान रिफ्लेक्स असलेल्या गोलरक्षक आहेत. त्यांच्या शानदार बचावामुळे प्रतिस्पर्धी संघासाठी गोल करणे कठीण होते. त्या भारतीय महिला हॉकी संघाच्या कर्णधारही राहिल्या आहेत आणि त्यांच्या नेतृत्वाखाली संघाने अनेक महत्त्वाच्या स्पर्धांमध्ये चांगली कामगिरी केली.

पुरस्कार आणि सन्मान
सविता पुनिया यांच्या उत्कृष्ट खेळासाठी त्यांना अनेक सन्मान मिळाले आहेत.

• २०१८ मध्ये अर्जुन अवार्ड मिळाला.
• २०२२ मध्ये त्यांना पद्मश्री पुरस्काराने गौरविण्यात आलं.
• एफआयएच गोलकिपर ऑफ द इअर – २०२१-२२
• भारतीय महिला हॉकीमधील सर्वोत्तम गोलरक्षकांपैकी एक म्हणून ओळख

सविता पुनिया यांचा पहिला आणि शेवटचा सामना (भारत)
पदार्पण– भारत विरूद्ध दक्षिण आफ्रिका, दक्षिण आफ्रिका- २००८ (काही संदर्भानुसार २०११ सुद्धा सांगितलं जातं आहे)
शेवटचा सामना– भारत विरूद्ध नेदरलँड्स, भारत- फेब्रुवारी २४, २०२५

निष्कर्ष
सविता पुनिया या भारतीय महिला हॉकी संघातील अत्यंत महत्त्वाच्या खेळाडू आहेत. त्यांच्या उत्कृष्ट गोलकीपिंगमुळे भारतीय महिला हॉकीला आंतरराष्ट्रीय स्तरावर मोठे यश मिळाले आहे. त्यामुळे भारतीय क्रीडा इतिहासात त्यांचे योगदान अत्यंत महत्त्वाचे मानले जाते.